98. adhibebit: adhibere, to hold to, apply, devote.
99. quod: the fact that, introducing a noun cl.; the other fault is the fact that.
104. fonte: fons, fountain, spring, source; this sent. effectively closes out the discussion of intellect.
106. reliquis: sc. virtues, divisions.
latissime patet ea ratio: lit., that principle extends most widely; i.e., the principle with the widest application is the one (by which).
107. continetur: is maintained.
109. beneficentia: beneficence, charity.
110. eandem: idem can often be translated likewise or also.
benignitatem: benignitas,kindness.
112. munus: essentially = officium, duty, function.
113. communibus pro communibus (114): i.e., the various resources that are free to the members of a community are to be used for the equal benefit of all.
114. utatur: the subj. is supplied from quis in the preceding cl.
ut:as, balancing pro in the preceding phrase; the distinction is between public and private property.
fundamentum: with iustitiae.
115. dictorum: dictum, n. of the perf. partic. used as a noun.
conventorum: conventum,agreement, pact.
Wisdom.
90 Ex quattuor autem locis in quos honesti naturam vimque divisimus, primus ille, qui in veri cognitione consistit, maxime naturam attingit humanam. Omnes enim trahimur et ducimur ad cognitionis et scientiae cupiditatem, in qua excellere pulchrum putamus; labi autem, errare, nescire, decipi et malum et 95 turpe ducimus. In hoc genere et naturali et honesto duo vitia vitanda sunt: unum, ne incognita pro cognitis habeamus hisque temere assentiamur; quod vitium effugere qui volet (omnes autem velle debent), adhibebit ad considerandas res et tempus et diligentiam. Alterum est vitium quod quidam nimis magnum 100 studium multamque operam in res obscuras atque difficiles conferunt easdemque non necessarias. Omnis autem cogitatio motusque animi aut in consiliis capiendis de rebus honestis et pertinentibus ad bene beateque vivendum aut in studiis scientiae cognitionisque versabitur. Ac de primo quidem officii fonte 105 diximus. (I.18–19, excerpts)
Justice.
De tribus autem reliquis latissime patet ea ratio qua societas hominum inter ipsos et vitae quasi communitas continetur, cuius partes duae sunt: iustitia, in qua virtutis splendor est maximus, ex qua viri boni nominantur, et huic coniuncta 110 beneficentia, quam eandem vel benignitatem vel liberalitatem appellari licet.
(a) Justice proper. Sed iustitiae primum munus est ut ne cui quis noceat nisi lacessitus iniuria, deinde ut communibus pro communibus utatur, privatis ut suis. Fundamentum autem est 115 iustitiae fides, id est dictorum conventorumque constantia et veritas.
117. unum: sc. est.
118. inferunt: sc. iniuriam.
quibus: dat.
119. propulsant: propulsare, to repel, ward off.
impetum: impetus,attack.
quempiam: quispiam,someone.
121. obsistit: obsistere + dat., to stand in the way, withstand, resist.
122. in vitio: cp. Eng. “at fault.”
123. deserat: deserere, to desert, abandon.
125. de industria: on purpose, intentionally.
127. incommodo: incommodum, inconvenience, harm.
maximam…partem:for the most part.
128. adipiscantur: adipisci, to obtain, acquire.
129. latissime patet: cp. 106 above; here, exercises the strongest influence.
130. interest: the subj. of the impers. vb. is the double IND. QUEST. introduced by utrum…an.
131. plerumque: adv., for the most part, generally.
consulto et cogitate:intentionally and deliberately.
132. repentino: sudden.
133. accidunt: accidere, to happen.
